De Republiek Macedonië is een van de opvolgerstaten van wat ooit bekend stond als de Republiek Joegoslavië. De Balkanoorlog op het einde van de twintigste eeuw zorgde ervoor dat Joegoslavië uiteenviel en werd opgedeeld in verschillende naties. In 1991 verklaarde Macedonië zich onafhankelijk. Twee jaar later werd het lid van de Verenigde Naties, maar door een geschil met Griekenland omtrent de naam van de natie werd het enkel toegelaten onder voorwaarde dat de officiële naam zou bestaan uit Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. Het gevolg is een 27 jaar lange ruzie tussen Macedonië en Griekenland omtrent een naamswijziging.

Historisch belang

Waarom ligt Griekenland wakker van een naamsverandering zou je denken? Wel, de oorsprong van dit geschil is nog een heel stuk ouder en dateert van rond de Tweede Wereldoorlog. Het geschil is ontstaan nadat beide landende historische erfenis van het antieke koninkrijk Macedonië claimen, een natie die bestond van de 7e eeuw voor Christus tot 168 v Christus. Griekenland heeft eveneens een regio die Macedonië heeft en eist daarom dat de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië niet de verkorte naam Macedonië gebruikt, zoals het dat wel altijd heeft gedaan. Heel wat Grieken identificeren zich immers als Macedoniërs, terwijl dit voor hen niets te maken heeft met het Slavische volk dat woont in de Republiek Macedonië. Griekenland heeft dan ook moeite met het gebruik van de term ‘Macedonisch’ door zijn buurland. Om te verhinderen dat de Republiek Macedonië deze termen gebruikt heeft Griekenland altijd de toetreding van Macedonië tot de Europese Unie en de NAVO tegengehouden.

De eventuele verwarring met de noordelijke Griekse regio Macedonië ligt niet alleen moeilijk door het heden. Griekenland is altijd erg trots geweest op hun rijke verleden. De Griekse provincie speelde een belangrijke rol in de oudheid. Onder andere door grote historische figuren zoals Alexander de Grote. Veel Grieken vrezen dan ook dat de Republiek Macedonië door deze verwarring ook aanspraak zal maken op dit rijke verleden.

De oplossing?

Om dit geschil voor eens en altijd op te lossen werden door beide landen grote inspanningen geleverd. Een door de VN gesteunde onderhandeling werd hervat. De ambassadeurs Adamantios Vassilakis van Griekenland en Vasko Naumovski van Macedonië ontmoetten elkaar in Washington op 17 januari vorig jaar samen met een VN gezant. Deze stelde onder meer vijf verschillende namen voor, allen de naam Macedonië bevattend.

Op 12 juni 2018 leek er dan ook eindelijk een oplossing in de maak voor een geschil dat al decennialang aanhoudt. De regeringen van Macedonië en Griekenland hadden een voorlopig compromis die ervoor moest zorgen dat het land uiteindelijk de naam ‘Republiek Noord-Macedonië’ krijgt. Op 30 september werd een referendum gehouden hierover in de Republiek Macedonië. Het resultaat was een overtuigende steun voor het toetreden tot de Europese Unie en de NAVO door het aanvaarden van dit compromis.

Uiteraard moest dit referendum ook gestemd worden in het parlement om effectief in de grondwet te kunnen staan. De stemming in het Macedonische parlement vond plaats op 19 oktober 2018. De regering behaalde er de nodige tweederde meerderheid waardoor de naam in de grondwet veranderd kan worden in Noord-Macedonie.

Huidige situatie

Case closed zou je kunnen denken. Niets is echter minder waar. Begin januari werd de grondwet in Macedonië aangepast, maar de erkenning hiervan moet ook in Griekenland gestemd worden. En het is net daar dat het misloopt. De erkenning van de naamswijziging door Griekenland zal geen makkelijke stemming worden. Zeker niet door het feit dat heel wat Grieken gealarmeerd zijn door de voorlopige overeenkomst tussen beide landen. Ze beweren dat de naamsverandering een Macedonische nationaliteit erkent, wat zou kunnen leiden tot het opeisen van de oude Griekse geschiedenis en zijn erfgoed. Dat de Grieken het niet eens zijn met deze oplossing werd eerder deze maand duidelijk toen duizenden protestanten gingen betogen op het Syntagma Plein in Athene tegen de Griekse overeenkomst met Macedonië om de naamswijziging naar Republiek Noord-Macedonie door te voeren.

Wat nu?

De Griekse protesten in Athene tegen de naamswijziging liepen uit de hand, waardoor de politie moest optreden met traangas. Dat terwijl de stemming in het Griekse parlement omtrent de naamswijziging nog moet plaatsvinden. Het schetst dus meteen een beeld van wat er te wachten staat mocht de naamsverandering goedgekeurd worden.

Protesteringen in Griekenland

De Griekse tegenstanders vinden dat Alexis Tsipras, de Griekse eerste minister te veel toegevingen heeft gedaan. Vorige week overleefd hij nog maar net de motie van wantrouwen in de regering. Sommige leden van het Griekse parlement hebben doodsbedreigingen gekregen met de intentie om hun stemgedrag te veranderen. Dat de nakende stemming omtrent de naamswijziging van Republiek Macedonië dus leeft onder de Grieken is dus zacht uitgedrukt.

Toch was het protest minder dan aanvankelijk verwacht. Zo daagden er volgens cijfers maar 60000 betogers op, terwijl er maar liefst tien keer meer waren verwacht. De intensiteit was dan wel weer boven verwachting.

De Europese Unie steunt dan weer de naamswijziging omdat dit het perfecte voorbeeld zou zijn van de verbroedering tussen de regio’s en Europa in het geheel. Iets waar de Griekse demonstranten het duidelijk niet mee eens zijn. Voor hen is het overduidelijk dat de term Macedonië enkel mag verwijzen naar de Griekse provincie met dezelfde naam. De huidige overeenkomst zorgt er echter voor dat de inwoners van de Republiek Noord-Macedonie nog steeds Macedoniërs zijn en macedonisch spreken. Een doorn in het oog van de Griekse nationalisten die vinden dat dit hun identiteit ondermijnt. Het mag dan ook duidelijk zijn dat er nog heel wat werk voor de boeg is.

1 comment

Geef een reactie